Uluslararası Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji
Araştırma Merkezi (ICGEB)
Uluslararası Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Araştırma Merkezi (ICGEB), 1982 Belgrad Konferansı’nda önerilen, 1987’de Birleşmiş Milletler Endüstriyel Gelişim Organizasyonu (UNIDO) tarafından başlatılan bir özel proje halinde doğmuştur. 1996’da UNIDO’dan ayrılarak yönetsel ve ekonomik olarak bağımsız bir kuruluş olarak çalışmalarını sürdürmüştür. Gelişmekte olan ülkelerde Biyoteknoloji altyapısının kurulmasını desteklemek ve bu ülkelerin Biyoteknoloji alanındaki etkileşimlerini artırmak amacıyla kurulmuştur.
Yönetim Merkezi Trieste (İtalya)’da, 3 araştırma merkezi ise Trieste, Yeni Delhi (Hindistan) ve Cape Town (Güney Afrika)’da bulunmaktadır. ICGEB, bunların yanı sıra, dünya çapında 59 tam üye ülkede yer alan 38 Bağlaşık Merkez’in oluşturduğu bir mükemmeliyet merkezi olmaktadır.
Enstitümüz, bir bağlaşık merkez olarak, 1989 yılından bu yana TÜBİTAK’ı ve ülkemizi bu organizasyonda temsil etmektedir.
ICGEB’in Faaliyetleri üç ana başlık altında toplanabilir :
Eğitim çalışmaları
Ortak araştırma programları
İki Araştırma Merkezinde yapılan çalışmalar.
Eğitim çalışmaları:
Burs Desteği
Doktora Programları
Genetik olarak değiştirilmiş yeni bitkilerin, yeni aşıların geliştirilmesi, insan paraziti olan organizmaların proteinlerinin incelenmesi, bitki biyokütlesinin geri dönüştürülmesi gibi, gelişmekte olan ülkeler için önemli olan bazı konular, öncelikli olarak seçilmiştir.
Doktora programları, öğrencilerin Trieste’de Moleküler Genetik, Yeni Delhi’de ise Moleküler Biyoloji alanlarında 3-4 yıl süreyle eğitim görmeleri ve tez çalışmaları yapmaları biçiminde yürütülmektedir. Doktora belgesinin onay mercileri Yeni Delhi’deki “Jawahlal Nehru Üniversitesi” ve Trieste’deki “Uluslararası İleri Araştırmalar Okulu” olmaktadır.
Doktora Sonrası Destekler
Yukarıda belirtilen merkezlerde ve ek olarak bazı İtalyan Üniversiteleri ile İtalyan Ulusal Araştırma Konseyi (Centre Nazional de la Recherche, CNR) Enstitülerinde kısa ve uzun süreli (Postdoctoral Fellowship Programme) doktora sonrası çalışma amacıyla, her yıl üye ülke araştırmacılarına hakemli değerlendirmeler sonrasında, burslar verilmektedir.
ICGEB’in Trieste ve Yeni Delhi yerleşkelerinde yer alan doktora ve doktora sonrası programlarına 2010 yılı için yapılacak olan başvuru formları; http://www.icgeb.org/fellowships.html adresinden elde edilebilir. Başvurularda, adayın özgeçmişi, İngilizce yeterlilik belgesi ve yüksek lisans derecesini belirten resmi yazı ve 3 adet referans bulunmalıdır.
Doktora ve Doktora sonrası burs başvurularında, bir adayın yapması gerekenler aşağıda sıralanmıştır :
Doktora ya da doktora sonrası bursa başvuracak adaylar, laboratuvarında çalışmayı hedefledikleri ICGEB Grup Lideri ile temasa geçeceklerdir.
Aday ve Grup Lideri, adayın yapacağı çalışmanın ana hatlarını içeren, kısa (~2 sayfa) bir proje önerisi oluşturacaklardır.
Grup Lideri ve tarafınca kabul edilmesi düşünülen adayın oluşturdukları öneri, adayın ülkesinin temsilcisi tarafından incelenecek ve uygunsa onaylanacaktır. Ardından öneriler ICGEB’de değerlendirmeye sunulacaktır.
Doktora sonrası burslarda, adayın ülkesinde gelmiş olduğu kuruma geri dönmesini özendirmek/desteklemek amacıyla, başarı durumu değerlendirildikten sonra, bir “Geri Dönüş Desteği” programının başlatılması kararlaştırılmıştır. Bu, ortak araştırma programları (Collaborative Research Projects, CRP)’na benzer biçimde hazırlanıp önerilecek bir proje olacaktır. Kabul edildikte, aday ülkesinde gelmiş olduğu kuruma dönerek bu projede aldığı destekle çalışmalarını sürdürecektir. Yürütme Komitesi, “Geri Dönüş Desteği” almaya hak kazanan adayların ülkelerince aynı miktarda para desteği ile desteklenmelerinin yararlı olacağını önermiştir.
Doktora ve doktora sonrası burs programlarına uymayan durumlar için geçerli “esnek burslar” (Sandwich PhD Programme) tanımlanmış, bir adayın doktora çalışmalarının belirli bir kısmını iki merkezden birinde gerçekleştirilebilmesi kararlaştırılmıştır. Bunun için, tez danışmanı ile ilgili Grup Lideri arasında doktoranın erken döneminde iletişim ve anlaşmanın gerekli olduğu belirtilmiştir.
Özel durumlarda, yerel olanaklarla tamamlanamayan araştırmaların kısa süre içinde (en çok 3 ay) ICGEB’in Trieste ya da Yeni Delhi’deki merkezlerinden birinde yer alan bir laboratuarda tamamlanması için sınırlı yol veya konaklama desteği verilebilmektedir.
Doktora ve Doktora sonrası burs başvurularının 31 Mart 2010 tarihine kadar Enstitümüz adresine (tercihen kargo ile) iletilmesi beklenmektedir.
Kurs, Toplantı ve Workshoplar:
ICGEB, bu organizasyona üye ülkelerin araştırmacılarının oluşturdukları Kurs, Workshop ve Araştırma Toplantılarını desteklemektedir. Uygulamalı ve teorik kurslar, toplantı ve workshoplar, her yıl Yeni Delhi ve Trieste’deki Merkezlerde ve üye ülkelerdeki Bağlaşık Merkezlerde düzenlenmektedir. Katılımcılar, uluslararası düzeyde bilimsel çalışmalar yapan konuşmacılarla tanışma ve konudaki en son gelişmeleri öğrenebilme olanağını bulmaktadır. Süresi en fazla 10 gün olabilen bu organizasyonların bütçelerinin 20,000 Avro’ya varan miktarı ICGEB tarafından karşılanmaktadır.
2011 yılında düzenlenmesi planlanan organizasyonlar için başvuruların 30 Nisan 2010 tarihinde ICGEB’de olması, bunun için önerilerin 31 Mart 2010 tarihine dek Enstitümüze (tercihen kargo ile) iletilmesi beklenmektedir. Başvuru formları www.icgeb.org adresinden ya da Enstitümüze başvurularak (Kemal.Baysal@mam.gov.tr )edinilebilir.
ICGEB üyesi (2009 itibariyle 59 üye) ülkelerden 38’inde yer alan ulusal araştırma enstitüleri, bu programdan yararlanabilme hakkına sahiptir (ülkemiz bu programa dahildir). Ortak çalışma programları (Collaborative Research Projects), en az iki ülkenin Bağlaşık Merkezlerinin işbirliği ile oluşturulabilmekte ve destek süresi en fazla 3 yıl, destek miktarı ise her laboratuar başına yılda en çok 25.000 Avro olmaktadır. Proje önerilerinin değerlendirilmesinde, temel ve uygulamalı araştırma önerileri arasında ve önerilerin coğrafi dağılımları arasında bir denge sağlanması için dikkat gösterilmektedir. Başvuru formlarına ; http://www.icgeb.org/research-grants.html adresinden ulaşabilmek mümkündür. Başvuruların 31 Mart 2010 tarihine kadar Enstitümüz adresine (tercihen kargo ile) iletilmesi beklenmektedir.
2007 yılında, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Fakültesi, Kimya Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mahinur Akkaya’nın yürütücüsü olduğu aşağıdaki proje desteklenmeye hak kazanmıştır : “Identification and functional assessment of the genes involved in response to yellow rust infection in wheat”
CRP/TUR07-03
Bütçe: 45.000 USD
2009 yılında TÜBİTAK MAM, Gen Mühendisliği ve Biyoteknoloji Enstitüsü (GMBE) araştırmacısı Dr. Birsen Cevher Keskin’in yürütücüsü olduğu aşağıdaki proje desteklenmeye hak kazanmıştır : “Microarray analysis and functional characterization of drought stress related genes in wheat”
CRP/TUR09-03
Bütçe: 42.000 € (Avro)
Son 8 yılda ülkemizde başarı ile tamamlanmış ICGEB projeleri aşağıda yer almaktadır :
Viral etiology of chronic liver disease in Turkey
Prof.Dr.Mehmet Öztürk (Bilkent Üniversitesi Fen Fakültesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü)
CRP/TUR97-02(rl-r2) Bütçe: 60.000 USD Tarih: 1997- 2001.
Establishing a center for molecular arrhythmia
Prof.Dr.Memnune Yüksel Apak (İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı)
CRP/TUR98-05 Bütçe: 60.000 USD Tarih: 1998- 2002.
Novel electron carriers in Rhodobacter Species
Dr.Sevnur Mandacı (TUBİTAK GMBAE-Moleküler Biyoenerjetik Laboratuarı)
CRP/TUR99-01 Bütçe: 60.000 USD Tarih: 2000- 2003.
Identification of the Molecular Mechanisms in Rett Syndrome Prof. Dr. Tayfun Özçelik Bilkent Üniversitesi, Fen Fakültesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü
CRP/TUR04-01 Bütçe: 45.000 USD Tarih: 2004- 2008.
Üç Araştırma Merkezinde yapılan çalışmalar :
Trieste Merkezi:
Moleküler Biyoloji
Moleküler Tıp
Viroloji
Mikrobiyoloji
Bakteriyoloji
Protein Yapı İşlevleri
Moleküler Patoloji
Lökosit Biyolojisi
Kas Moleküler Biyolojisi
Moleküler İmmünoloji
gruplarından oluşmaktadır.
Yeni Delhi Merkezi:
Viroloji
İmmünoloji
Sıtma
Rekombinant Gen Ürünleri
Bitki Moleküler Biyolojisi
Bitki Transformasyonu
Bitki Zararlılarına Direnç
Bitki Dirençliliği
gruplarından oluşmaktadır.
Cape Town Merkezi:
ICGEB Afrika Merkezi Cape Town Üniversitesi kampüsü içinde fiilen çalışmaya başlamıştır. 2008’de oluşturulmuş iki araştırma grubu;
Kanser Moleküler ve Hücre Biyolojisi Grubu ve
Sitokinler ve Hastalıklar Grubu’dur.
Biyoteknolojide Gelişim,
Transkriptom,
Hücresel İmmünoloji ve
Kanser Genomiği
Gruplarının ise 2009 yılı içinde aktif olacağı beklenmektedir.
